Khoản dòng tiền tự do (free cash flow) âm 2,1 tỷ USD vừa được Meta công bố trong báo cáo tài chính quý gần nhất, dù doanh thu vẫn tăng trưởng 26% lên mức 64,6 tỷ USD, đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về chi phí xây dựng hạ tầng công nghệ. Meta đồng thời nâng cận dưới của kế hoạch chi tiêu vốn (capital expenditure – capex) cho năm 2026 lên mức từ 135 tỷ đến 145 tỷ USD, đồng thời thông báo phát hành một loại cổ phiếu không có quyền biểu quyết (non-voting shares) mới nhằm mở đường cho việc huy động vốn dễ dàng hơn.
Làn sóng cảnh báo từ các nhà điều hành hàng đầu
Động thái huy động vốn ồ ạt gần đây từ các tập đoàn lớn như Alphabet, SpaceX, cùng các kế hoạch gọi vốn sắp tới của Anthropic và OpenAI đang tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt. Ban lãnh đạo Meta thừa nhận điều này đang tạo ra một “môi trường huy động vốn ngày càng thách thức”, đặt ra câu hỏi liệu hệ thống tài chính toàn cầu có đủ thanh khoản để đáp ứng cùng lúc mọi kế hoạch mở rộng đầy tham vọng.
Nhiều lãnh đạo cấp cao trên Phố Wall và Thung lũng Silicon cũng đưa ra những nhận định tương tự. Giám đốc điều hành Broadcom, ông Hock Tan, cảnh báo rằng nguồn vốn có thể trở thành rào cản lớn nhất đối với tiến trình mở rộng trí tuệ nhân tạo. Tổng giám đốc BlackRock, Larry Fink, khẳng định cuộc đua giành vốn hiện nay là khốc liệt nhất mà ông từng chứng kiến trong toàn bộ sự nghiệp tài chính của mình. Cùng quan điểm, Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang nhận định nhu cầu đối với các nhà cung cấp đám mây chuyên biệt thế hệ mới (neocloud) đang vượt mọi dự báo, nhưng khả năng tiếp cận nguồn vốn lại rất hạn hẹp.
Áp lực bán tháo cổ phiếu và sự xoay trục của dòng tiền
Nỗi lo ngại về nguồn vốn đã kích hoạt làn sóng bán tháo trên diện rộng đối với nhóm cổ phiếu bán dẫn và công nghệ liên quan. Cổ phiếu Nvidia giảm 4,4%, CoreWeave sụt 10,1% và Lam Research mất 11,8%, kéo theo quỹ hoán đổi danh mục bán dẫn iShares Semiconductor ETF (SOXX) lao dốc 6,8%. Chỉ số Nasdaq ghi nhận phiên sụt giảm 2,6%, đánh dấu ngày giao dịch tồi tệ nhất trong vòng bốn tháng qua.
Dù vậy, dữ liệu từ công ty phân tích Yardeni Research chỉ ra rằng dòng tiền không hoàn toàn rút khỏi thị trường chứng khoán mà có sự dịch chuyển sang các phân khúc khác. Trong khi chỉ số S&P 500 tính theo vốn hóa giảm 1,2%, thì phiên bản tính theo trọng số bình quân (equal-weighted) lại tăng 0,7%. Chỉ số công nghiệp Dow Jones nhích nhẹ 0,02% và Russell 2000 dành cho các doanh nghiệp vốn hóa nhỏ tăng 0,11%. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ (treasury yields) đồng loạt sụt giảm trên diện rộng, trong đó lợi suất kỳ hạn 2 năm lùi về 4,64% và kỳ hạn 10 năm lần đầu tiên giảm xuống dưới mốc 5% sau gần một tháng.
Thách thức chi tiêu vượt mốc nghìn tỷ USD
Theo ước tính từ Yardeni Research, năm tập đoàn công nghệ lớn bao gồm Amazon, Alphabet, Meta, Microsoft và Oracle dự kiến sẽ giải ngân gần 780 tỷ USD vào năm 2026, trước khi vượt qua mốc 1.000 tỷ USD mỗi năm trong giai đoạn từ năm 2027 đến năm 2030.
Mặc dù việc tiếp cận vốn bị siết chặt làm gia tăng áp lực ngắn hạn, giới phân tích nhận định đây là bước thanh lọc lành mạnh đối với làn sóng đầu tư hiện nay. Sự điều chỉnh từ thị trường tài chính sẽ buộc các doanh nghiệp phải quản trị nguồn lực cẩn trọng hơn, giảm thiểu nguy cơ chi tiêu lãng phí (overspending) và nâng cao hiệu quả sinh lời trên mỗi đồng vốn đầu tư hạ tầng.
Nguồn: Yahoo Finance